ฟันสึก (Tooth wear) เป็นภาวะที่ผิวฟันถูกทำลายจนสูญเสียเนื้อฟันไป ซึ่งสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุและมีหลายลักษณะ โดยแบ่งได้เป็น 4 แบบหลักๆ ดังนี้
สาเหตุ:
- เกิดจากแปรงฟันแรงเกินไป หรือใช้แปรงขนแข็ง 🪥
มักสึกบริเวณ “คอฟัน” เหมือนเป็นร่องเล็กๆ
จุดสังเกต:
ฟันสึกบริเวณคอฟัน (ใกล้เหงือก) เป็นร่องเว้าแนวนอน
มักพบที่ฟันหน้า หรือฟันกรามด้านแก้ม
แนวทางแก้ไข:
ปรับวิธีแปรงฟันให้ถูกต้อง ใช้แปรงขนนุ่ม
เปลี่ยนยาสีฟันให้มีผงขัดน้อย
อุดฟันบริเวณที่สึกเพื่อป้องกันเสียวฟันและเพิ่มความแข็งแรง
ทำวีเนียร์ ทำครอบฟัน
- จัดฟันเพื่อให้ฟันสบได้อย่างสมบูรณ์เป็นการแก้ไขปัญหาระยะยาว
2. ฟันสึกจากกรด (Erosion)
สาเหตุ:
ดื่มเครื่องดื่มรสเปรี้ยวหรืออัดแก๊สบ่อย
กรดจากโรคกรดไหลย้อน หรืออาเจียนบ่อย
การอมมะนาว น้ำส้ม หรือน้ำผลไม้บ่อยๆ
ลักษณะ:
ผิวฟันเรียบ มันเงา เหมือนถูกกัดกร่อน
ฟันดูบาง สีเหลืองขึ้น เพราะเห็นเนื้อฟันชั้นใน
แนวทางแก้ไข:
ลดอาหารหรือเครื่องดื่มที่มีกรด
ดื่มน้ำเปล่าหรือบ้วนปากหลังดื่มของเปรี้ยว
ใช้น้ำยาบ้วนปากหรือยาสีฟันที่มีฟลูออไรด์สูง
ในกรณีสึกมาก: อุดฟัน หรือทำครอบฟัน
3. ฟันสึกจากการสบฟัน (Attrition)
สาเหตุ:
การบดฟัน (Bruxism) หรือกัดฟันในตอนกลางคืน
การสบฟันแน่นเกินไป
ลักษณะ:
ฟันสึกที่บริเวณปลายฟัน หรือด้านบดเคี้ยว
ฟันดูเตี้ยลง ขอบฟันไม่เท่ากัน
อาจมีอาการเสียวฟัน ปวดกราม หรือปวดข้อต่อขากรรไกรร่วมด้วย
แนวทางแก้ไข:
ทำ เฝือกสบฟัน (night guard) ป้องกันการสึกเพิ่ม
ปรับการสบฟันหากผิดปกติ
ในกรณีสึกมาก อาจต้องทำครอบฟันเพื่อคืนรูปฟัน
4. ฟันสึกจากแรงดันภายในฟัน (Abfraction)
สาเหตุ:
เกิดจากแรงเคี้ยวหรือแรงบดฟันที่มาก ทำให้ฟันโค้งงอเล็กน้อย
เนื้อฟันบริเวณคอฟันแตกออกเป็นร่อง
ลักษณะ:
สึกเป็นร่อง V เล็กๆ ที่คอฟัน
มักเกิดร่วมกับการเสียดสีหรือการบดฟัน
แนวทางแก้ไข:
อุดฟันบริเวณที่สึก
ใส่เฝือกสบฟันหากมีแรงบดฟันร่วมด้วย
✅ สรุปแนวทางดูแลป้องกันฟันสึก
แปรงฟันเบาๆ ใช้ขนนุ่ม
หลีกเลี่ยงอาหารรสเปรี้ยวจัดหรือมีกรด
ตรวจฟันทุก 6 เดือน
หากมีนิสัยกัดฟันหรือฟันสึกมาก ควรพบ ทันตแพทย์เฉพาะทางฟื้นฟูฟัน (Prosthodontist) เพื่อวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล

English