เครียดจากงานจนกัดฟันไม่รู้ตัว? รู้จักภาวะนอนกัดฟันและวิธีดูแลตัวเอง

เคยสังเกตไหมว่าเวลาทำงานหนักหรือมีความเครียด เราอาจเผลอกัดฟันหรือเกร็งกรามโดยไม่รู้ตัว? ความเครียดจากการทำงานอาจเกี่ยวข้องกับภาวะกัดฟัน (Bruxism) ซึ่งเกิดขึ้นได้ทั้งขณะตื่นและขณะนอนหลับ หากมีอาการบ่อยครั้งอาจทำให้ปวดกราม ปวดขมับ ฟันสึก หรือส่งผลต่อคุณภาพการนอนหลับ การเข้าใจสาเหตุและรู้วิธีดูแลตัวเองจึงช่วยลดความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพช่องปากในระยะยาว

Table of Contents

ภาวะนอนกัดฟัน (Sleep Bruxism) คืออะไร?

ภาวะนอนกัดฟัน (Sleep Bruxism) คือ การทำงานของกล้ามเนื้อบดเคี้ยวระหว่างนอนหลับ ซึ่งอาจเกิดการกัด ขบ หรือบดฟันโดยไม่รู้ตัว โดยพฤติกรรมกัดฟันสามารถแบ่งได้เป็น 2 ลักษณะ ได้แก่

Awake Bruxism: การขบฟันหรือเกร็งขากรรไกรขณะตื่น มักพบระหว่างทำงาน ใช้สมาธิ หรือมีความเครียด
Sleep Bruxism: การกัดหรือบดฟันขณะนอนหลับ ซึ่งเจ้าตัวอาจไม่รู้ว่ากำลังเกิดขึ้น

การกัดฟันบางครั้งอาจไม่ก่อให้เกิดปัญหา แต่หากมีความรุนแรงหรือเกิดขึ้นบ่อย อาจส่งผลต่อฟัน กล้ามเนื้อบดเคี้ยว และความสบายในการใช้ชีวิตประจำวัน

ความเครียดจากการทำงานทำให้นอนกัดฟันได้จริงหรือไม่?

ความเครียดและความวิตกกังวลเป็นปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการกัดฟัน โดยเฉพาะการขบฟันขณะตื่น เช่น ระหว่างประชุม ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ หรือเผชิญกับความกดดัน

อย่างไรก็ตาม ความเครียดไม่ใช่สาเหตุเดียวของการนอนกัดฟัน เนื่องจากยังมีปัจจัยอื่นที่อาจเกี่ยวข้อง เช่น

การนอนหลับไม่เพียงพอหรือมีปัญหาการนอน
การดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์มากเกินไป
การสูบบุหรี่
พันธุกรรมและยาบางชนิด
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นในผู้ป่วยบางราย

จึงไม่ควรสรุปว่าทุกคนที่นอนกัดฟันเกิดจากความเครียดเพียงอย่างเดียว

5 สัญญาณเตือนว่าคุณอาจกำลังกัดฟันโดยไม่รู้ตัว

อาการที่อาจพบร่วมกับภาวะกัดฟัน ได้แก่

ปวดกรามหลังตื่นนอน หรือรู้สึกเมื่อยบริเวณกล้ามเนื้อขากรรไกร
ปวดศีรษะบริเวณขมับ โดยเฉพาะหลังตื่นนอน
ฟันสึกหรือฟันบิ่น จากแรงบดเคี้ยวที่มากหรือเกิดซ้ำ
เสียวฟันผิดปกติ ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับการสึกของเคลือบฟัน
เกร็งกรามระหว่างทำงาน โดยเฉพาะช่วงที่ต้องใช้สมาธิหรือมีความเครียด

ทั้งนี้ อาการเหล่านี้อาจเกิดจากปัญหาสุขภาพอื่นได้เช่นกัน การตรวจโดยทันตแพทย์จึงช่วยแยกสาเหตุและวางแผนดูแลได้อย่างเหมาะสม

วิธีดูแลตัวเองเพื่อลดปัญหาการกัดฟันจากความเครียด

การปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวันอาจช่วยลดปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการกัดฟันได้ โดยมีแนวทางดังนี้

1. ฝึกผ่อนคลายกล้ามเนื้อขากรรไกร

ระหว่างทำงาน ควรสังเกตว่าตนเองกำลังกัดฟันหรือเกร็งกรามอยู่หรือไม่ โดยในท่าพักตามธรรมชาติ ฟันบนและฟันล่างควรแยกจากกันเล็กน้อย ไม่ขบแน่นตลอดเวลา

2. จัดการความเครียดระหว่างวัน

ลองพักจากหน้าจอเป็นระยะ ฝึกหายใจช้า ๆ ออกกำลังกาย หรือทำกิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลาย เพื่อลดความตึงเครียดสะสม

3. ปรับพฤติกรรมก่อนนอน

เข้านอนและตื่นนอนให้เป็นเวลา ลดคาเฟอีนในช่วงเย็น และหลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป เพื่อส่งเสริมสุขอนามัยการนอนที่ดี

4. หลีกเลี่ยงการใช้งานขากรรไกรมากเกินไป

หากมีอาการปวดกราม ควรหลีกเลี่ยงการเคี้ยวหมากฝรั่งหรืออาหารแข็งเป็นเวลานาน และอาจประคบอุ่นบริเวณกล้ามเนื้อกรามเพื่อช่วยบรรเทาความตึง

5. ตรวจสุขภาพฟันและปรึกษาเรื่องเฝือกสบฟัน

หากมีอาการกัดฟันบ่อยครั้ง ทันตแพทย์อาจพิจารณาแนะนำ เฝือกสบฟัน (Occlusal Splint) เพื่อช่วยป้องกันการสึกหรือความเสียหายของฟัน โดยอุปกรณ์ดังกล่าวไม่ได้รับประกันว่าจะหยุดพฤติกรรมการนอนกัดฟันได้ทั้งหมด

นอนกัดฟันแบบไหนควรพบทันตแพทย์?

หากมีอาการปวดกรามหรือปวดขมับเป็นประจำ ฟันสึก ฟันบิ่น เสียวฟัน หรือมีคนใกล้ชิดสังเกตว่ากัดฟันขณะหลับ ควรเข้ารับการตรวจประเมิน

หากมีอาการนอนกรนดังร่วมกับการหยุดหายใจขณะหลับหรืออ่อนเพลียมากระหว่างวัน ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความผิดปกติของการนอนหลับเพิ่มเติม

ดูแลปัญหานอนกัดฟันและสุขภาพช่องปากกับ TDH Dental

ความเครียดอาจส่งผลต่อพฤติกรรมการกัดฟันโดยที่เราไม่ทันสังเกต การดูแลสุขภาพช่องปากร่วมกับการปรับพฤติกรรมและการพักผ่อนจึงเป็นส่วนสำคัญของ Dental Wellness

ที่ TDH Dental สามารถเข้ารับคำปรึกษากับทีมทันตแพทย์มากประสบการณ์ เพื่อประเมินร่องรอยฟันสึก กล้ามเนื้อบดเคี้ยว และข้อต่อขากรรไกร พร้อมพิจารณาแนวทางดูแล เช่น การใช้ Occlusal Splint ตามข้อบ่งชี้ของแต่ละบุคคล

เพราะการดูแลสุขภาพช่องปากที่ดี ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการแปรงฟัน แต่ยังรวมถึงการใส่ใจพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างวันและขณะนอนหลับ

บทความทันตกรรม